22 июнь 1941 сон. Сардилъ г1ужалъ г1асияб хъудиялъ макьидаса
борч1изабураб советияб халкъ. Соролеб гьаракьалъ Левитаница лъазабулеб буго,
фашистазулаб Германия божут1а рек1к1 гьабун нилъер улкаялде рагъгун т1аде
к1анц1анилан.
Байдабазде бак1арараб халкъ, г1одулел руччаби, рукъун
заралгун къерщезарулаго цабигун ццидалъ ч1арал бихьинал, щибго бич1ч1уларого
улбузул гвердазул квенч1елалги ккун иргадал гьезухъ балагьун хаган хут1арал лъимал. Школа лъуг1иялъул
сух1маталдаса къват1ире рач1унаго, балугълъиялъул аттестат кодобе щвелалде
ярагъ кодоб кквезе ккарал, сух1маталде рет1ераб хъах1аб рет1ел биялъ белъараб,
мусруялде сверараб аза-азар улкаялъул г1олилал.
Гьедин байбихьана 4-го соналдасаги ц1ик1к1ун халат бахъараб
К1удияб Ват1анияб рагъ.
Г1емер г1олилал ана рагъде эбел-инсулгун, г1агарлъиялъулгун
къо-мех лъик1 гьабич1ого. Дир росулъаги ун руго гьединго бат1и-бат1иял
районазда х1алт1илел рук1аралги, гьенисанго т1адги руссинч1о г1емерисел.
Гьединазул цояв ккола дир росуцояв авиациялъул
летчик-истребитель, эскадрильялъул командир Исбагьиев Мах1ачги. Гьев рагъгун
дандч1вана Белоруссиялда. Лъабго соналъул хъулухъги лъуг1ун рокъове вач1унеб
машинаялде вахунаго, гьесда хьолбохъ планшеталда щун буго тохаб гулла, планшеталда
жаниб бук1уна харжие кьураб г1арацги, гьелъ гьев хвасар гьавунги вуго.
Мах1ач гьавуна 1918 соналда 21 декабралда. Гьесул эмен
Исбагьи вук1уна революционер Мах1ач Дах1ададаевасул гьудул, гьедин гьесие кьун
буго гьеб ц1арги, гьединавго бах1арчи лъугьинеян.
Хунзахъ анкьго сонил школаги лъуг1ун Мах1ач ц1ализе лъугьуна
Буйнакскиялъул педучилищеялде, гьеб лъуг1игун 17 сон барав Мах1ач вит1ула
Болъихъ районалде школалъул директорлъун.
1938 соналъ Мах1ач ах1ула Армиялде, цебе бицахъе,
Белоруссиялъул лъелазул аскаралде. Гьевгун хъулухъ гьабулев вук1ана Ц1адаса
Х1амзатил вас Мух1амадги. Гьеб рагъ ккараб къоялъго гьел рикьула жидецаго т1аса
рищарал курсазде. Мах1ачил кидагосеб анищ бук1уна воржине, летчиклъун вахъине.
Мух1амадгун Мах1ач гьенив ват1алъула, т1ок1алъ гьел данделъуларо. Лъабго
моц1идасан курсалги лъуг1ун Мах1ач вит1ула Балтийский фронталде Ленинград
ц1унизе, гьенив вагъула лъукъизег1ан. 1944 соналъ гьесул самолет бортизабула ва
гьев ц1акъ зах1матго лъукъула. Лъукъарав Мах1ач вит1ула Азербайджаналъул
Кировобад шагьаралде госпиталалде. Гьениб гьесул бох къот1изе х1укму ккола
врачазул консилиумалда, гьелдаса гьев хвасар гьавула Линберайский абурав
профессорас. Гьас абула: «Я этому красавцу капитану потерять ногу не дам и беру
на свою ответственность» ян. Гьесул ясги йик1уна хирург, гьез к1иязго т1ад ч1ун
гьесул бох ц1унула, амма т1ок1алъ воржиналъул хабар Мах1ачие лъуг1ула.
Дидаги рак1алда вуго гьев, ворхатав чи вук1ана, г1ансагун
вилъунаан, бох сук1изабизе к1олароан. Рагъулъ ккараб цо щибниги лъугьа-бахъин
бицеян абидал, гьесул яс Пат1иматица бицана, гьес гьарулаанин абуге жинда
бицеянин, жиб-жиб воржиналдаса хадуб шлем ц1ун х1улун бач1унаанин бот1родаса
рас.
1944 соналъ госпиталалдаса хадув ц1ализе лъугьуна
Орджоникидзе шагьаралда педагогикияб институталде, гьеб лъуг1ун хадув Мах1ач
ц1алула Партиялъул Т1адег1анаб школалда, гьенив ц1алулаго цадахъ ккола Данияловги.
Гьенив ц1алулаго Мах1ач вит1ула Лъарат1а, РК к1иабилев секретарлъун ВКП (б). Кив
х1алт1аниги Мах1ач вук1ана бажари бугев, аваданав, кеч1-бакъан бокьулев,
г1адамазда гъорлъ вук1а-вахъине лъалев чи. Гьес киналго алатазда бакънал
рачунаан, кинабго росулъ лъугьа-бахъунелда гьоркьовги вук1унаан.
Мах1ач г1умруялдаса ват1алъана 1991 соналъул 28 октябралда.
Хвезег1анги кидаго воржине анищалда вук1унаанила бицана яс Пат1иматица.
Аллагьас ахират лъик1аб кьун батаги гьаб жакъасеб къо нилъее кьурал киналго доб
заманаялъул г1олилазе. Нижеда нуж кидаго к1очене гьеч1о.
Шамилова Пат1имат, Байикь росу.
|